بوئینگ در مدل ۷۳۷ مکس از موتورهای بزرگتر استفاده کرد که باعث تغییر در موقعیت آیرودینامیکی هواپیما شد. در زوایای حمله بالا، دماغه تمایل به بالا رفتن داشت و خطر استال را افزایش میداد. برای جبران این مشکل، سیستم خودکار MCAS طراحی شد تا در صورت افزایش زاویه حمله، دماغه را بهصورت خودکار پایین بیاورد.
اشتباهات طراحی که فاجعه آفریدند
- وابستگی به تنها یک حسگر: سیستم اولیه MCAS فقط به دادهی یک حسگر زاویه حمله تکیه میکرد. خطای همان حسگر باعث فعال شدن اشتباه سیستم شد.
- نبود هشدار کافی برای خلبان: هشدار اختلاف زاویه حمله فقط در نسخههای خاص فعال بود و بسیاری از خلبانان از خرابی حسگر مطلع نمیشدند.
- فعال شدن مکرر: سیستم بارها دماغه را پایین میکشید و خلبانان توان مقابله نداشتند.
- آموزش ناکافی: بوئینگ برای فروش سریعتر، آموزش MCAS را از دورههای آموزشی حذف کرد.
دو فاجعهی مرگبار
در اکتبر ۲۰۱۸ و مارس ۲۰۱۹، دو پرواز Lion Air 610 و Ethiopian Airlines 302 بر اثر خطای MCAS سقوط کردند و بیش از ۳۴۰ نفر جان باختند. هر دو سانحه ناشی از خرابی حسگر زاویه حمله و فعال شدن بیمورد سیستم بود.
اصلاحات پس از بحران
پس از زمینگیر شدن جهانی ۷۳۷ مکس، بوئینگ اصلاحات زیر را اجرا کرد:
- استفاده از دو حسگر زاویه حمله مستقل
- فعال شدن MCAS فقط یک بار در هر رویداد
- افزودن هشدار AOA Disagree در تمام مدلها
- الزام آموزش ویژه برای خلبانان
جمعبندی
سیستم MCAS نمونهای است از اینکه چگونه فشار تجاری و سهلانگاری در طراحی میتواند به فاجعهای جهانی منجر شود. امروز بوئینگ تلاش دارد با شفافیت و آموزش بهتر اعتماد ازدسترفته را بازگرداند.
