عملیات غافلگیرکننده دستگیری نیکولاس مادورو، رئیسجمهوری ونزوئلا، در ساعات اولیه سوم ژانویه، نمونهای بارز از یک عملیات ترکیبی پیچیده با محوریت برتری هوایی مطلق بود. این مأموریت که از سوی مقامات آمریکایی یک «عملیات اجرای قانون» خوانده شد، در واقع با مشارکت گسترده بیش از ۱۵۰ شناور هوایی و با پشتیبانی کامل اطلاعاتی و سایبری به انجام رسید.
ژنرال دن کِین، رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح آمریکا، در کنفرانس مطبوعاتی روز بعد تأیید کرد که عملیات «عزم مطلق» با مشارکت گستردهای از بمبافکنهای B-1B لنسر، جنگندههای F-22 رپتور، F-35 لایتنینگ II، F/A-18 سوپرهورنت، هواپیماهای جنگ الکترونیک EA-18 گرولر، هواپیماهای هشدار سریع E-2 هاوی، دهها پهپاد و شماری از هواپیماهای شناسایی، نظارتی و جاسوسی (ISR) انجام شده است.
کِین در تشریح نقش نیروی هوایی گفت: «همزمان با نزدیک شدن نیروها به کاراکاس، مولفه هوایی مشترک، آغاز به از کار انداختن و خنثیسازی سامانههای دفاع هوایی ونزوئلا کرد. از تسلیحات برای تضمین عبور ایمن هلیکوپترها به منطقه هدف استفاده شد. هدف مولفه هوایی ما، محافظت از هلیکوپترها و نیروی زمینی، انتقال آنان به هدف و بازگرداندن سالم آنان است».
هلیکوپترهای تیپ ۱۶۰ام گردان هوانوردی عملیات ویژه ارتش آمریکا، در ارتفاعی بسیار پایین (حدود ۳۰ متری) و با پرواز در ارتفاعی بسیار پایین بر فراز آب و شهر، در ساعت ۱:۰۱ بامداد به وقت شرقی به محل استقرار مادورو یورش بردند. اگرچه یک هلیکوپتر و خلبان آن هدف قرار گرفتند، اما مأموریت با موفقیت به پایان رسید و تلفاتی به نیروهای آمریکایی وارد نشد.
این عملیات تنها یک اقدام تهاجمی هوایی نبود، بلکه یک عملیات اطلاعاتی گسترده ماهها پیش از اجرا آغاز شده بود. ژنرال کِین از مشارکت فرماندهی فضایی آمریکا، فرماندهی سایبری و سازمانهای اطلاعاتی مانند CIA و NSA خبر داد. به گفته تحلیلگران، یک دارایی اطلاعاتی حیاتی در این عملیات، پهپاد رادارگریز RQ-170 سنتینل بود که برای نظارت مخفیانه بر پایتخت با دفاع هوایی نسبتاً پیشرفته (شامل سامانههای روسی S-300) مورد استفاده قرار گرفت.
سرهنگ بازنشسته هوستون کانتول، از کارشناسان مؤسسه میچل، در این رابطه توضیح داد: «شما نمیتوانید یک MQ-9 ریپر را بر فراز پایتخت ونزوئلا نگه دارید و انتظار داشته باشید که زنده بماند. اما یک RQ-170 پتانسیل بسیار بهتری برای نظارت در آسمانی دارد که سامانه دفاع هوایی یکپارچه نیز بر فراز آن فعال است». ویژگی رادارگریزی RQ-170 نه تنها بقای آن، بلکه پنهان ماندن عملیات نظارتی از دید طرف مقابل را نیز تضمین میکرد.
عملیات «عزم مطلق» نشان داد که در عملیاتهای ویژه علیه اهداف حساس و با دفاع مستحکم، ترکیب برتری هوایی، جنگ الکترونیک، اطلاعات دقیق و پلتفرمهای رادارگریز چقدر حیاتی است. موفقیت این عملیات بر اهمیت ادامه سرمایهگذاری بر قابلیتهای شناسایی و نظارت نفوذی (Penetrating ISR) در محیطهای دفاعی پیشرفته آینده تأکید میکند.
برای پیگیری تحلیلهای تخصصی درباره تحولات استراتژیک و عملیاتی نیروهای هوایی جهان، به پایگاه iranairforcefans مراجعه کنید.
